Mokradła to obszary, na których woda – stała lub okresowa – odgrywa decydującą rolę w kształtowaniu środowiska. Należą do nich m.in. bagna, torfowiska, mokre łąki, rozlewiska rzek, a także płytkie jeziora. Choć często kojarzone są z terenami trudnymi do zagospodarowania, w rzeczywistości są jednymi z najbardziej produktywnych ekosystemów na Ziemi. Mokradła to nie tylko siedliska przyrodnicze - to także przestrzeń współtworzona przez ludzi, która od dawna wypływała na życie mieszkańców i kształtowała lokalne kultury.

Dlaczego mokradła są tak cenne?
Mokradła pełnią wiele niezwykle ważnych funkcji:
•    Chronią przed powodziami – działają jak naturalne gąbki, magazynując nadmiar wody.
•    Poprawiają jakość wody – filtrują zanieczyszczenia i zatrzymują osady.
•    Wspierają bioróżnorodność – są domem dla tysięcy gatunków roślin i zwierząt, w tym wielu zagrożonych.
•    Pomagają w walce ze zmianą klimatu – szczególnie torfowiska magazynują ogromne ilości węgla, ograniczając emisję CO₂.
•    Wspierają lokalne społeczności – dostarczają ryby, a także przestrzeń do rekreacji i turystyki.

Znaczenie mokradeł w kulturze lokalnej

Mokradła były przestrzenią do zbierania roślin, gospodarczych praktyk i wiedzy o świecie przyrody, przekazywanej z pokolenia na pokolenie - od rozpoznawania roślin po właściwe terminy koszenia i wypasu.

W kulturze ludowej bagniste tereny często miały rówież znaczenie mitologiczne i symboliczną obecność w opowieściach o przyrodzie i życiu codziennym.

Jak możemy je chronić?
Ochrona mokradeł wymaga działań na wielu poziomach:
•    wspierania obszarów chronionych i parków narodowych,
•    renaturyzacji rzek i odtwarzania torfowisk,
•    odpowiedzialne gospodarowanie wodą,
•    edukacja i zwiększanie świadomości społecznej.

Każdy z nas może dołożyć swoją cegiełkę – choćby poprzez popieranie inicjatyw proekologicznych, oszczędzanie wody lub udział w lokalnych akcjach ochrony przyrody.

Jak Nadleśnictwo Czerwony Dwór chroni mokradła?
Na terenie Nadleśnictwa Czerwony Dwór znajduje się około 4891,55 hektarów lasów o wysokiej wartości ochronnej – Lasy wodochronne (HCV 4.1). Są to obszary odgrywające istotną rolę w regulacji stosunków wodnych, zapobieganiu erozji oraz ochronie gleb i zasobów wodnych. Lasy te stanowią naturalną barierę przed skutkami ekstremalnych zjawisk pogodowych, takich jak susze czy gwałtowne opady, których częstotliwość wzrasta wraz ze zmianami klimatu.

Rezerwaty torfowiskowe, czyli serce mokradeł. Szczególnie cennym elementem przyrodniczego dziedzictwa nadleśnictwa są dwa rezerwaty torfowiskowe – Bagno Minta i Rysie Bagno, chroniące unikatowe siedliska bagienne i torfowe. Torfowiska to jedne z najskuteczniejszych naturalnych magazynów węgla, a jednocześnie miejsca występowania wielu rzadkich i chronionych gatunków roślin oraz zwierząt. Ich ochrona ma znaczenie nie tylko lokalne, lecz także regionalne i globalne. Działania prowadzone w rezerwatach koncentrują się na zachowaniu naturalnego reżimu wodnego, ograniczaniu odpływu wód oraz monitoringu stanu siedlisk. Dzięki temu możliwe jest utrzymanie procesów przyrodniczych w możliwie niezmienionej formie.

Nadleśnictwo Czerwony Dwór realizuje również projekt „Lasy dla mokradeł – ochrona siedlisk hydrogenicznych na obszarach cennych przyrodniczo”. Jego najważniejszym celem jest przywrócenie funkcji lub utrzymanie stanu bagien, torfowisk i innych terenów podmokłych pozostających w zarządzie PGL LP na obszarach Sieci Natura 2000 i poza nimi. Projekt został uwzględniony w wykazie planowanych operacji o znaczeniu strategicznym w Programie Operacyjnym FEnIKS. Projekt ten  opiera się o współpracę jednostek LP (ponad 120 nadleśnictw) z Uniwersytetem Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytetem Przyrodniczym w Poznaniu oraz z Centrum Ochrony Mokradeł.

Zachęcamy do przesłuchania podcastu News z lasu - Dzień Mokradeł (opowiada Michał Wieciech).